Het GkW als dé snelweg van de digitale waterwereld
Een enthousiaste betrokkene bij het Gegevensknooppunt Waterschappen (GkW) is Coen Pijnenburg van Rijkswaterstaat. Coen is projectmanager voor Informatievoorziening (IV) Slim Watermanagement, het programma waarin RWS en alle 21 waterschappen samenwerken om met behulp van waterdata en gezamenlijk opgestelde redeneerlijnen het waterbeheer slimmer en efficiënter te maken. Het GkW speelt hierbij een belangrijke rol als schakel tussen de data-bronhouders (de waterschappen) en de IV Slim Watermanagement toepassing.
Coen werkt al sinds 2007 bij Rijkswaterstaat, binnen de Centrale Informatievoorziening (CIV). 'Ik ben eigenlijk een bruggenbouwer’, zegt hij enthousiast. ‘Ik verbind de wereld van de ICT met die van de mensen die buiten met het water werken. Actuele informatie zorgt ervoor dat iedereen met dezelfde, actuele gegevens werkt. Daardoor kunnen we efficiënt sturen.’
Eén kanaal voor alle waterdata
Coen ziet het Gegevensknooppunt Waterschappen als dé digitale snelweg van de waterwereld. ‘Vroeger leverden de waterschappen hun gegevens via allerlei aparte routes bij RWS aan. Dat werkte wel, maar het was versnipperd. Het GkW zorgt nu voor één duidelijke lijn. De data worden nu op dezelfde manier aangeleverd, en op één plek worden verzameld, gecontroleerd en in standaardvorm beschikbaar gesteld. Dat maakt samenwerken en beslissen een stuk eenvoudiger.’
Hij voegt toe dat het GkW ooit is ontwikkeld voor het delen van data op dag-, week- of kwartaalbasis. ‘Maar’, zegt hij, ‘de waterwereld is in beweging. Tegenwoordig willen we dynamische data: actuele meetreeksen van waterstanden, debieten en temperaturen. Daarmee kun je echt sturen op de situatie van dit moment.’
De rol van Slim Watermanagement
IV Slim Watermanagement is een project van waarin Rijkswaterstaat actuele waterdata van Rijkswaterstaat en de aangesloten waterschappen samenbrengt op digitale dashboards. ‘Op die schermen zie je in één oogopslag hoe het water zich in een regio gedraagt’, vertelt Coen. ‘Als er hoogwater dreigt, kan iedereen direct zien wat de waterstanden doen en wie welke maatregelen kan nemen. Dat maakt overleg en besluitvorming veel sneller.’
De data die IV Slim Watermanagement gebruikt, komen voor een belangrijk deel via het GkW binnen. Coen: ‘Deze route had de voorkeur van de waterschappen omdat het GkW al bestond, maar er moest wel een stap worden gemaakt. Met IV Slim Watermanagement willen we in het hier en nu zien wat er speelt. Real time waterdata vraagt continuïteit van de datastromen. Dit vergt, ten opzichte van statische data, veel meer van de beschikbaarheid en stabiliteit van de keten.’
Ook standaardisatie van data blijft cruciaal. Coen: ‘Een waterstand wordt bijvoorbeeld gestandaardiseerd naar meters ten opzichte van Normaal Amsterdams Peil (N.A.P.). Dat is belangrijk, want een verschil in centimeters lijkt een detail, maar voor een model of beslissysteem maakt dat een wereld van verschil. Door het GkW spreken we één taal en bouwen we samen aan één informatiebasis.’
Eén keer ontsluiten, veel nieuwe kansen
Coen benadrukt hoe groot de winst daarvan kan zijn. ‘Als waterschappen hun data via het GkW aanbieden, hoeven ze die niet meer op meerdere plekken te uploaden. Het is één keer ontsluiten aan de bron richting GkW, en daarna kan iedereen die data - binnen de afspraken - gebruiken. Rijkswaterstaat, maar ook andere waterschappen of kennispartners. Dit biedt kansen voor nieuwe toepassingen. ‘Met een robuuste, actuele datastroom kun je veel meer doen.’
Samen aan het werk
De samenwerking rond het GkW en IV Slim Watermanagement is stevig verankerd. Het Waterschapshuis is eigenaar van het GkW, levert de koppeling tussen het GkW en IV Slim Watermanagement en helpt de waterschappen aansluiten het GkW. Het Informatiehuis Water (IHW) bewaakt de (Aquo) standaarden en Rijkswaterstaat zorgt dat de data hun weg vinden naar de operationele systemen van IV Slim Watermanagement. Het is echt teamwork’, zegt Coen. ‘Iedere partij heeft zijn eigen rol, maar we zijn allemaal afhankelijk van elkaar.’
De eerste waterschappen zijn inmiddels aangesloten. Het hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden levert als eerste dynamische waterdata via het GkW, en de komende maanden volgen meer waterschappen. ‘De ambitie is dat vóór de zomer van volgend jaar alle betrokken waterschappen zijn aangesloten. Dan hebben we de infrastructuur écht staan.’
Wat er nog op de rol staat
De komende periode richt het team zich op het verder inrichten en versterken van de dataketen. ‘We leggen nu de snelweg aan’, vat Coen samen. ‘De opritten zijn bijna klaar; van de waterschappen naar het GkW, en van GkW naar Rijkswaterstaat. De volgende stap is het verkeersmanagement: zorgen dat alles gaat en blijft rijden, dat verstoringen snel worden opgelost en dat iedereen weet wie hij moet bellen.’ ‘Kortom’, concludeert Coen, ‘het GkW is een prachtig systeem voor en door de waterschappen. Als het straks goed draait, profiteren we er allemaal van. Eén keer ontsluiten bij de bron, daarna kan iedereen meeprofiteren.'