Weer Informatie Waterbeheer (WIWB)

Weer Informatie Waterbeheer (WIWB)

Inleiding

Meteorologische informatievoorziening is van cruciaal belang voor tal van operationele en tactische werkprocessen bij de waterschappen en hun partners zoals gemeenten en Rijkswaterstaat. Operationeel waterbeheer, sturing, calamiteitenzorg en watersysteemtoetsingen & -analyses zijn enkele van de meest in het oog springende toepassingsdomeinen van meteorologische informatie.

De Kerngroep WIWB is daarom in maart 2016 gestart met de voorbereiding voor de opvolging van het Nationale Regen Radar (NRR) project, waarvan het contract per 31-12-2017 is afgelopen. Het heeft Het Waterschapshuis (HWH) bereid gevonden om dit project op zich te nemen als zijnde projectcoördinator en -ondersteuner. Ondertussen hebben alle waterschappen zich formeel bij WIWB aangesloten.

Het project bestaat uit het opzetten en beheren van een platform*-onafhankelijke informatievoorziening voor de operationele doorlevering van meteorologische data aan de waterschapsinformatiesystemen, alsmede aan de bestaande webservice Meteobase (oorspronkelijk ontwikkeld door de STOWA op initiatief van enkele waterschappen), t.b.v. de open data levering aan de partners van de waterschappen. In de maand oktober (2017) is er een succesvolle aanbesteding afgerond, waardoor de bouw van het WIWB-systeem kon starten. De marktpartijen HydroLogic (hoofdaannemer), HKV en HydroConsult zullen de komende jaren de rol vervullen van WIWB opdrachtnemer.

*: Met de term “platform” wordt in deze context bedoeld de informatiesystemen die de waterschappen gebruiken voor meteorologische en hydrologische informatievoorziening, zoals HydroNET, FEWS, WIS en Meteobase. 

Het belang van dit gezamenlijke traject uit zich met name ook in de context van Slim Watermanagement, omdat het gebruik van kwalitatief hoogstaande, uniforme neerslaginformatie (zowel de werkelijk gevallen neerslag als de verwachte neerslag) binnen het gezamenlijke operationele waterbeheer een randvoorwaarde is voor succesvol regionaal samenwerken. Dit is een van de hoofdredenen waarom Rijkswaterstaat sinds enige maanden  ook partner van de waterschappen is binnen WIWB. Dat geldt overigens ook voor STOWA en KNMI.  Zie voor meer informatie over Slim Watermanagement: 
www.slimwatermanagement.nl 

Een ander project dat voordeel heeft van WIWB is het NHI. WIWB zal gaan fungeren als de meteorologische dataleverancier van het NHI. Zie voor meer informatie over het NHI:
www.nhi.nu

Ook het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) kan veel voordeel hebben van WIWB. WIWB levert, via het WIWB historisch-meteorologisch archief Meteobase (www.meteobase.nl), alle mogelijke vormen van neerslagdata (tijdreeksen, rasters, neerslagstatistieken) die kunnen worden ingezet bij de uitvoering van de stresstesten. Zie voor meer informatie over DPRA: ruimtelijkeadaptatie.nl/deltaplan-ra 

 

Achtergrondinformatie 

Alle meteorologische data van Nederland wordt geleverd door het KNMI aan overheden en (weer)bedrijven. Bedrijven staat het vrij om de data voor bepaalde toepassingen te bewerken en vervolgens weer aan andere organisaties te leveren. Dat is ook de situatie van de laatste jaren in de waterbeheersector geweest, waardoor er verschillende (met name neerslag-)producten naast elkaar werden geleverd en gebruikt met verschillende karakteristieken en kwaliteiten (STOWA (2015b). Vergelijking landsdekkende neerslagproducten. STOWA-rapport 2015-23).

De Nederlandse waterbeheersector is erbij gebaat dat wordt gewerkt met eenduidige en kwalitatief hoogstaande neerslaginformatie, dat is opgebouwd uit de beste basisdata die daarvoor beschikbaar is. Het KNMI is als geen ander in staat om dit product te maken, onderhouden en verbeteren op basis van de laatste inzichten in de meteorologische wereld. Naar ons inzicht wordt via de levering van de producten van het WIWB-project deze situatie zo goed als bereikt; de hele sector krijgt de KNMI data tot haar beschikking. Het is vanwege de operationele meteorologische taken van weerinstituten niet gebruikelijk om historische informatie voor derden te ontsluiten. Deze voor de watersector essentiële activiteit wordt daarom ook terecht vanuit de sector opgepakt en is via Meteobase beschikbaar. Het is in onze visie dan ook een terechte keuze om zowel de operationele levering van meteorologische data als het toegankelijk maken van historische data consistent te maken en te houden, wat alleen wordt bereikt door één partij hiervoor verantwoordelijk te maken. Deze doelstellingen zijn voor een belangrijk deel behaald via het WIWB project. De distributie van het enkelvoudige en consistente product vindt vervolgens plaats naar diverse overheden en hun partners die daarop hun diensten kunnen laten functioneren. Dit past in een bredere visie op weer- en waterinformatie: samenwerkende organisaties leveren toegevoegde waarde in een waterinformatieketen, elk op het eigen specialisatieterrein. 

Dit idee vormt ook de kern van de Digitale Delta filosofie, waarin overheden, instituten en bedrijven samenwerken op een manier waarop iedere organisatie in principe inwisselbaar is en vendor lock-ins worden voorkomen. WIWB kan daarmee met recht Digitale Delta-proof worden genoemd.


De inzet van API’s 

De WIWB data wordt via gestandaardiseerde API’s (application programming interfaces) gedistribueerd. Het gebruik van web-gebaseerde API’s voor de toegang tot meteorologische data, als gerealiseerd in WIWB, biedt kansen om het waterbeheer vooruit te helpen door: (1) Standaardisatie: één manier van data-toegang voor iedereen; (2) Effectiviteit: enkelvoudige data-opslag en meervoudig gebruik; (3) Transparantie: beschikbaarheid van meta-data. 

In het kader van het WIWB-project wordt als zodanig een schaalbare en toekomstbestendige oplossing geboden die waterbeheerders (en hun partners) in staat stelt om optimaal gebruik te maken van de best beschikbare weer-informatie van het KNMI en eventueel andere partijen. Door zo veel mogelijk aan te sluiten bij het gedachtengoed van de Digitale Delta en door gebruik te maken van open standaarden kunnen nieuwe databronnen in de toekomst zonder grote inspanning worden toegevoegd en is niemand afhankelijk van een enkele aanbieder.

 

De WIWB Componenten 

WIWB bestaat de facto uit 5 hoofdcomponenten:

  1. WIWB Database: Hierbij vindt opslag plaats van alle geleverde meteorologische databronnen (radarcomposieten, neerslagbasisdata, data over wind, temperatuur et cetera) in een generieke database voor het opslaan van één of meer dimensionale data structuren en andere formaten zoals tekst en afbeeldingen. Deze database kan te allen tijde worden opgevraagd en zal aan het einde van de contractperiode worden overgedragen.
  2. WIWB API: De “application programming interface” (API) die door applicaties en externe partijen gebruikt kan worden om data uit de WIWB-database op te vragen. De API kan gebruikt worden voor operationele applicaties zoals FEWS, Lizard of HydroNET of voor het downloaden van grote datasets, bijvoorbeeld via Meteobase.
  3. Meteobase.nl:  Meteobase.nl is een service die historische neerslag- en verdampingsgegevens (reeksen, rasters, statistieken) kosteloos beschikbaar stelt voor medewerkers van waterschappen, Rijkswaterstaat, gemeentes, adviesbureaus et cetera. De dienst wordt actief gebruikt door honderden gebruikers per jaar. In de laatste jaren zien we daarnaast een verbreding van het type gebruikers; variërend van hoveniers en luchthavenautoriteiten tot middelbare scholieren. Meteobase.nl voorziet daarmee duidelijk in een maatschappelijke behoefte. De technologie achter WIWB (de API) werkt grotendeels achter de schermen. De website blijft een vertrouwde plaats waar professionals hun gegevens kunnen downloaden in het door hen gewenste formaat en aggregatieniveau. In de nieuwe opzet zal de WIWB-database en de WIWB API gebruikt worden. Via Meteobase.nl zijn als gezegd historische punt- en rastergegevens van neerslag en referentiegewasverdamping te downloaden. Al deze data is te downloaden in bestandsformaten voor een verscheidenheid aan hydrologische modelcodes, zoals SOBEK, SIMGRO en MODFLOW. De gebruiker kan de gegevens bovendien ruimtelijk laten aggregeren naar op te geven (deel)stroomgebieden, waarmee de gegevens direct inzetbaar worden voor conceptuele neerslag-afvoermodelcodes zoals HBV, WALRUS en Sacramento en voor waterbalansstudies. Deze functionaliteiten zullen worden uitgebreid, zodat alle temporele resoluties die aangeboden worden via de API ook via Meteobase beschikbaar komen. Naast gegevens biedt Meteobase ook de neerslagstatistieken aan die waterbeheerders routinematig gebruiken; zowel voor het huidige klimaat als voor diverse KNMI’14scenario’s. Deze statistieken worden periodiek geüpdatet door HKV en het KNMI en direct ontsloten via Meteobase. Meteobase.nl bevat een pagina met documentatie over de producten en hun achtergrond. Deze zal worden uitgebreid zodat alle relevante publicaties, handleidingen en studies op te vinden zijn.
  4. WIWB-Radarcomposiet: Met name de grenswaterschappen hebben behoefte aan een radarcomposiet met buitenlandse dekking. Via WIWB is dit radarcomposiet voor alle waterschappen (en hun partners) gratis als open data ter beschikking gekomen. Zie voor de ruimtelijke dekking van het WIWB-Radarcomposiet het document Ruimtelijke Reikwijdte WIWB-Radarcomposiet.pdf dat op deze website is te vinden. Dit radarcomposiet is opgebouwd uit de radardata van de Nederlandse radarstations en grondstations die zich binnen Nederland bevinden. De levering van dit radarcomposiet is vanaf 1 juli 2018 gestopt.   Aan een opvolger, met buitenlandse dekking en een ver verbeterde kwaliteit, wordt gewerkt. Deze zal zeer waarschijnlijk begin december 2018 ter beschikking worden gesteld via de WIWB API.
  5. De WIWB-community: WIWB is het resultaat van een constructieve samenwerking tussen alle waterschappen, HWH en een drietal marktpartijen. We hebben de ambitie om uit te groeien tot een community die bestaat uit nog meer partijen, zolang deze partijen maar dezelfde uitgangspunten als ons hanteren: Samen werken aan meteorologische informatievoorziening (waar nodig en mogelijk over de landgrenzen heen) ten behoeve van het waterbeheer, op een zodanige wijze dat we er als community ons voordeel mee kunnen doen, met als uitgangspunten de open data- en Digitale Delta filosofie.  

Voor vragen over WIWB kunt u terecht bij:

Willem Aberson: w.aberson@hetwaterschapshuis.nl Willem is de projectleider namens HWH en draagt de primaire verantwoordelijkheid voor de planning, financiering, coördinatie van het geheel en het contractmanagement. 

Hij wordt daarbij geholpen door leden van het WWIWB Kernteam waar Pier Schaper en Joost Heijkers lid van zijn. Ook aan hen kunnen vragen worden gesteld:

Pier Schaper: pschaper@wetterskipfryslan.nl
Joost Heijkers: joost.heijkers@hdsr.nl